Normering 40 kg NH3/ha voor alle melkveehouders een goed idee?
In 2022 lanceerde Netwerk GRONDig (een netwerk van grondgebonden melkveehouders www.netwerkgrondig.nl) het voorstel voor een norm van 40 kg NH3 (stal-en veldemissies) per hectare om zo uit de stikstofcrisis te komen. 40 kg is een reductie van 30% ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Genoeg om in het overgrote deel van Nederland de natuur voldoende te ontlasten. De voorgestelde borging van die 40 kg: een lage veebezetting per hectare en geen mest aanvoeren, een lager ureum en meer weidegang. Een werkbare norm, een uitdagende maar haalbare norm voor grondgebonden melkveebedrijven (bedrijven die geen mestoverschot hebben). Voor minder grondgebonden melkveebedrijven is deze norm veel lastiger haalbaar. Zeker in gebieden waar geen grond te koop of te huur is, nog los van het feit dat grond aankopen vreselijk duur is.
De provincie Utrecht was, mede op basis van het initiatief van GRONDig maar ook op basis van resultaten vanuit het Netwerk Praktijkbedrijven, voornemens een generieke norm in de range van 40-45 kg NH3/ha in te voeren voor alle melkveebedrijven. Dat stuitte op veel weerstand. De reden voor de provincie om te willen normeren is dat er hardere reductieafspraken noodzakelijk zijn om PAS-melders te helpen en om uiteindelijk van het stikstofslot te komen.
Boerenverstand heeft een serie aanbevelingen gedaan voor een meer werkbare vorm van normering in de melkveehouderij. Onze conclusie: Normering op 40-45 kg NH3/ha verlegt de focus van emissiereductie naar een discussie over grondgebondenheid. Dat is jammer, want elke melkveehouder kan blijven werken aan minder stalemissies binnen zijn vergunde ruimte en aan minder veldemissies op zijn percelen. Gericht en normerend sturen op het verlagen van de stal- en veldemissies is daarom logischer, heeft meer potentie en draagvlak en is een gezamenlijk belang van zowel de melkveesector als de overheid. Het collectief verlagen van het ureumgetal in de melk en /of het verder verhogen van weidegang bieden volgens ons goede en betrouwbare uitgangspunten.
Via onze ureum-weidegang tabel kan een reductie van 30% stalemissies aangetoond worden. Bijkomend effect: een lager ureum in de melk betekent minder stikstof in de urine, dus geeft ook een reductie van veldemissies bij het aanwenden van die mest. En elke liter urine die een koe buiten pist, wordt geen drijfmest en hoeft ook niet opgevangen, opgeslagen en ook niet uitgereden te worden. Twee echte bronmaatregelen dus. 30% reductie ziet er zo uit in onze tabel:
Nu is onze tabel met de hoogst mogelijke zorg samengesteld. Het CDM heeft ons rapport getoetst en heeft op punten kritiek geleverd. Daarop hebben wij ons verweer geschreven (zie: https://boerenverstand.nl/wp-content/uploads/2025/02/CDM-advies-Review-notitie-emissiearme-bedrijfsvoering-met-weerwoord-Boerenverstand.pdf ). We blijven van mening dat dit praktisch kan werken om uit de stikstofcrisis te komen. Ureum is goed geborgd en zit al vele jaren in de meststoffenwet (rvo tabel 6) en de borging van weidegang wordt steeds beter.Omdat de discussie over normering in meer provincies speelt, hebben we besloten het rapport dat we samen met Wim van der Geest van K&G Advies aan de provincie Utrecht hebben opgeleverd via deze blog te delen.