Water, Land en Dijken; Samenwerken aan biodiversiteitsprestaties
Binnen dit project heeft Boerenverstand in een samenwerking met het collectief Water, land en dijken, gewerkt aan het verbeteren van biodiversiteit en het verminderen van stikstofuitstoot in Noord‑Holland. Door veehouders te koppelen aan een adviseur is verkend hoe verschillende maatregelen in de bedrijfsvoering kunnen bijdragen aan de minder stikstofuitstoot. Per bedrijf is een beknopt plan opgemaakt waarin de belangrijkste acties voor korte- en lange termijn zijn uitgewerkt. In 2023 zijn de eerste uitkomsten van het project gepresenteerd, er werd een stikstofreductie van 30% bereikt. Daarnaast is inzichtelijk gemaakt hoe 12 boerenbedrijven presteren op verwante thema’s als klimaat en natuur. Aansluitend is een vervolgproject gestart in 2024 voor uitvoering en opschaling in de vorm van een gebiedsaanpak naar 200 boeren.
Aanleiding en context
Noord‑Holland staat voor grote opgaven op het gebied van stikstof, biodiversiteit, waterkwaliteit en klimaat. In gebiedsprocessen ligt de focus vaak op generieke maatregelen of het uitkopen van bedrijven. Tegelijkertijd laten praktijkervaringen zien dat er binnen bestaande bedrijven ruimte is om via management‑ en technische maatregelen aanzienlijke duurzaamheid prestaties te leveren.
Betrokken partijen
De initiatiefnemer is Water, Land en Dijken en de financiering liep via LVVN.
In 2024-2026 is de opschaling gestart naar 200 boeren die leden zijn van de agrarische collectieven Water, land en Dijken, NLV de Lieuw Texel, ANV Hollands Noorden en Noord-Holland Zuid .
Boerenverstand begeleidde het proces en bracht praktijkkennis en voerde de data data‑analyse uit.
Aanpak
In 2022 konden veehouders in tweetallen een coach inzetten op thema’s rond stikstofreductie via managementmaatregelen. Denk hierbij aan stalaanpassing en ontwikkeling, sturen op stikstof, organische stof in de bodem, intern salderen en bemesting. Er zijn twee coachgesprekken per tweetal gevoerd.
Daarnaast vonden vier groepsbijeenkomsten plaats over: Kritische Prestatie‑Indicatoren en Bodem en weidegang; GLB, ecoregelingen en vergunningverlening; Stikstofreductie via managementmaatregelen; over bemesting en besparing op kunstmest. Het traject werd afgesloten met een eindpresentatie aan gedeputeerde Esther Rommel, inclusief aanbevelingen .
In 2024 startte het vervolg traject met de volgende aanpak:
200 agrarische bedrijven zullen in studieclub verband (10 tot 15 agrarische ondernemers per studiegroep) begeleid door Boerenverstand en andere adviseurs het volgende traject volgen:
• Bijeenkomst 1: Startbijeenkomst, introductie van het project, basis kennis over stikstofemissie en bedrijfsmanagement door een expert. Daarnaast toelichting en invulling op quickscan met individuele begeleiding van een adviseur, aan de hand van de routekaart Stikstof.
• Bijeenkomst 2: Ervaringen uitwisselen over de resultaten van de quickscans, kennisinput & verdiepende sessie met mogelijke thema’s in het bedrijfsmanagement (bv. rantsoen, bemesting, economie, bodem).
• Bijeenkomst 3: Afsluiting van het project, delen leerpunten en ervaringen, waarbij alle thema’s van bijeenkomst 2 weer aan de orde komen.
Resultaten en inzichten
In dit project is gekeken hoe boeren die prestaties kunnen laten zien, laten waarderen en laten meetellen in beleid. De uitkomsten van de eerste samenwerking zijn gebundeld in 2023 in 4 ontwikkelroutes/ aanbevelingen. onder de titel Aan de slag met stikstofoplossingen in Noord‑Holland.
Vervolg
In het vervolg traject is de verwachting dat 200 agrarische ondernemers kennis en inzicht krijgen over de mogelijkheden om emissiereductie op het gebied van stikstof en fosfaat te realiseren door verbetering van hun bedrijfsmanagement. Per bedrijf zal hiervoor een bondig plan opgesteld worden. Dit project zal een belangrijke bijdrage leveren in het reduceren van de stikstof- en fosfaatemissie binnen en buiten de NNN en N2000-gebieden in Noord Holland
Contact
Meer weten over de eerdere of de huidige samenwerking? Neem contact op met:
Harmke Schrijver, consultant melkvee, harmke@boerenverstand.nl
Pauline Athmer, consultant melkvee, pauline@boerenverstand.nl